Kostenverlagende en kostenverhogende factoren

Kostenkengetallen zijn algemeen (in Nederland) geldende bedragen op basis waarvan u globale ramingen kunt maken van de kosten voor het stedelijk waterbeheer. Bepaalde factoren en situaties verlagen deze kosten, andere factoren en situaties verhogen deze kosten juist.

Kostenverlagend

Mogelijke kostenverlagende factoren en omstandigheden zijn:

het op grote schaal kunnen uitvoeren van werkzaamheden;
veel dezelfde werkzaamheden tijdens de voorbereiding en tijdens de uitvoering;
het maken van een dagproductie met een ploeg;
aansluiten bij werkzaamheden die al in de omgeving worden uitgevoerd;
bekendheid met het gebied;
werkzaamheden in gebieden met weinig verkeersbewegingen;
genoeg ruimte rondom de werkzaamheden;
ruimte voor een werkterrein/opslag dicht bij het projectgebied;
werkzaamheden aan onderdelen van het rioolstelsel die weinig invloed hebben op het functioneren hiervan (bijvoorbeeld leidingen met een kleine diameter of een vermaasd stelsel);
(ruime) ervaring met het type werkzaamheden;
het gebruiken van goedkopere materialen (let op: dit kan wel invloed hebben op de levensduur, en kan daarmee op lange termijn duurder zijn).

Kostenverhogend

Mogelijke kostenverhogende factoren en omstandigheden zijn:

werkzaamheden op beperkte schaal;
lastige werkomstandigheden, zoals drukke en/of doorgaande wegen;
extra verkeersmaatregelen om veilig te kunnen werken, bijvoorbeeld als er langs een drukke weg wordt gewerkt;
een verstopte ligging of een onduidelijke ligging;
participatietrajecten;
integraal werken/afstemming met andere werkzaamheden;
werken met duurdere materialen (let op: dit kan wel invloed hebben op de levensduur, en kan daarmee op lange termijn goedkoper zijn);
werken in vervuilde grond en/of met vervuilde materialen;
werken in gebieden met hoge grondwaterstanden;
werkzaamheden aan onderdelen van het rioolstelsel die veel invloed hebben op het functioneren hiervan (bijvoorbeeld leidingen met een grote diameter of een vertakt stelsel);
het tijdelijk moeten omleiden van het rioolwater zodat de afvoer blijft doorgaan;
het werken met afsluiters, bochten en andere voorzieningen die extra tijd vragen om de werkzaamheden goed uit te voeren;
aanvragen van vergunningen;
archeologisch onderzoek en/of onderzoek naar niet gesprongen explosieven uit de Tweede Wereldoorlog;
een lange reisafstand.

Invloed van inflatie

Alle kostenkengetallen zijn berekend op het prijspeil van januari 2021. De prijzen veranderen jaarlijks. Dit wordt bijgehouden door het CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek). Om ze actueel te houden, moeten de kostenkengetallen daarom worden gecorrigeerd voor de inflatie. Sinds 2021 zijn de prijzen van sommige grondstoffen en producten fors gestegen. Om te komen tot goede kostenkengetallen is het daarom belangrijk om ze aan te passen aan de opgetreden inflatie.

Als u zelf de kostenkengetallen wilt indexeren, dan kunt u de actuele inflatiecijfers gebruiken die te vinden zijn via inflatie-cijfers CBS. Rioleringswerkzaamheden vallen onder post ‘4221 Civieltechnische werken voor vloeistoffen’. Het CBS geeft indexcijfers; deze kunt u omrekenen tot een inflatiepercentage volgens de formule ‘(nieuw - oud)/oud = inflatiepercentage’.

De invloed van inflatie kan groot zijn. Twee rekenvoorbeelden met een bedrag van € 1.000 maken dit inzichtelijk:

Tussen jaar 1 en jaar 2 is de prijsindex gestegen van 143 naar 163.
Dit betekent dat de prijs is gestegen met (163 -/- 143)/143 = 14% van € 1.000 naar € 1.140.
Tussen jaar 1 en jaar 2 is de prijsindex gestegen van 112 naar 115.
Dit betekent dat de prijs is gestegen met (115 -/- 112)/112 = 2,7% van € 1.000 naar € 1.027.

Toeslagfactor

Kostenkengetallen hebben betrekking op de uitvoering van de beschreven werkzaamheden. Om werkzaamheden uit kunnen voeren zijn er algemene kosten aan de kant van de opdrachtnemer en de opdrachtgever. Dit gaat bijvoorbeeld om zaken als verzekering, ondersteuning binnen de organisatie, winst en risico, voorbereiding, toezicht en advieswerkzaamheden. Deze algemene kosten worden door de opdrachtnemer en de opdrachtgever verwerkt in de kosten van de werkzaamheden. Om hier een inschatting van te maken wordt een toeslagfactor gebruikt. Bij alle beschreven werkzaamheden is een kostenkengetal exclusief en inclusief toeslagfactor gegeven.

Voor de toeslagfactor is uitgegaan van:

uitvoeringskosten, CAR-verzekering (opdrachtnemer): 10%;
algemene kosten, winst en risico (opdrachtnemer): 12%;
voorbereiding, toezicht en advies (opdrachtgever): 15%.

De ‘toeslagfactor’ is dan: ((1,10 x 1,12 x 1,15) - 1) = 0,417.

Andere toeslagfactoren gebruiken

Als uw organisatie andere toeslagfactoren gebruikt, dan is het raadzaam om de kostenkengetallen hierop aan te passen. Het werken met andere toeslagfactoren heeft een grote invloed op de kostenkengetallen. Twee rekenvoorbeelden maken dit duidelijk:

Als de post voorbereiding, toezicht en advies 20% is, dan is de toeslagfactor ((1,10 x 1,12 x 1,20) - 1) = 0,4784.
Een investering die in de basis € 1.000 kost, kost dan € 1.478 in plaats van € 1.417. Dit is 4% duurder.
Als de post voorbereiding, toezicht en advies 30% is, dan is de toeslagfactor ((1,10 x 1,12 x 1,30) - 1) = 0,6016.
Een investering die in de basis € 1.000 kost, kost dan € 1.602 in plaats van € 1.417. Dit is 13% duurder.

Niet meegenomen in kostenkengetallen

De kostenkengetallen zijn exclusief kosten voor:

grondaankoop of de vestiging van zakelijke rechten;
reiniging van verontreinigde grond;
ingrijpende maatregelen voor kabels en leidingen;
inrichting van terreinen na aanleg van voorzieningen;
vergunningen en leges;
het ophalen van riolering vanwege slechte grondslag;
funderingsmaatregelen anders dan grondverbetering;
stempeling of toepassing van damwanden;
bemaling;
invloeden van de marktsituatie.

Deze factoren kunnen per locatie zeer sterk verschillen en kunnen daarmee (grote) invloed hebben op de kostenkengetallen. Bij de vertaling naar uw lokale situatie kunt u die verschillen verwerken door bijvoorbeeld de basisprijzen in de kostenkengetallen aan te passen. Hiervoor kunt u Excelbestanden downloaden op de webpagina's met kostenkengetallen per object.

Levenscyclusanalyse

De kostenkengetallen kunnen worden gebruikt bij een levenscyclusanalyse. Voor alle rioleringsobjecten zijn – als ze beschikbaar zijn – in dit onderdeel van de kennisbank de kostenkengetallen voor aanleg, reiniging, inspectie, reparatie/renovatie en vervanging gegeven. Op basis hiervan kunt u de kosten voor de gehele levenscyclus van deze rioleringsobjecten ramen.

Uitleg gebruik kostenkengetallen